Święte Triduum Paschalne

Święte Triduum Paschalne - 

(z łac triduum – Trzy Dni) jest to najważniejsze wydarzenie w roku liturgicznym katolików, którego istotą jest celebracja Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Chrystusa. Rozpoczyna się wieczorną Mszą w Wielki Czwartek Wieczerzy Męki Pańskiej, kończy zaś drugimi nieszporami po południu Niedzieli Wielkanocnej

Święta Wielkanocy wiążą się z żydowską Paschą. Samo słowo Pascha wywodzi się z hebr. pesach, co znaczy omijać, przejść. Święto to jest wspomnieniem niewoli narodu izraelskiego w Egipcie. Wyjście z Egiptu poprzedziło rytualne spożycie baranka paschalnego.

Chrystus, kiedy spożywał Ostatnią Wieczerzę Paschalną, wypełnił symbole starotestamentowe i stał się Barankiem Paschalnym, który dopełnił zbawczej ofiary.

Pierwsze wzmianki o celebracji wielkiego czwartku pochodzą z V wieku. Aż do 1929 roku na określenie Triduum Paschalnego stosowano termin Triduum Sacrum. Obecnie używana nazwa pojawiła się w roku 1924.

Wielki Czwartek

W tym dniu sprawowana jest rano tylko jedna Ofiara Eucharystyczna, Msza Krzyżma Świętego, celebrowana w kościele katedralnym przez biskupa i prezbiterów danej diecezji. Podczas tej Mszy świętej biskup błogosławi oleje chorych i katechumenów oraz konsekruje święte Krzyżmo. Kapłani zabierają nowe oleje do swoich parafii, stare zaś się spala. Msza Krzyżma kończy okres Wielkiego Postu.

Wieczorem odprawia się uroczystą Mszę Wieczerzy Pańskiej, która rozpoczyna Święte Triduum Paschalne. Jest ona sprawowana na pamiątkę Ostatniej Wieczerzy, podczas której Chrystus ofiarował Bogu Ojcu pod postaciami chleba i wina Swoje Ciało i Swoją Krew, a następnie dał Apostołom do spożycia oraz nakazał im, by czynili to na Jego pamiątkę. Podczas tego wydarzenia, Pan Jezus ustanowił dwa sakramenty święte – Kapłaństwo i Eucharystię.

Wielki Piątek

Tego dnia nie odprawia się Mszy świętych z wielkiego szacunku do ofiary Jezusa Chrystusa poniesionej na krzyżu za grzechy całego świata. Jest to dzień powagi, skupienia i postu, w którym szczególnie czci się drzewo Krzyża. Od rana trwa adoracja Najświętszego Sakramentu w Ciemnicy. Odprawia się Drogę Krzyżową. Wieczorem pod przewodnictwem papieża odbywa się Droga Krzyżową w rzymskim Koloseum. Centrum tego dnia jest liturgia Męki Pańskiej.

Ołtarz jest tego dnia obnażony: bez krzyża, świeczników i obrusów.

Liturgię powinno się sprawować około godziny 15, jeśli racje duszpasterskie nie przemawiają za późniejszą porą. Kapłan ubrany w szaty mszalne czerwonego koloru udaje się do ołtarza, po czym następuje prostracja – kapłan kładzie się krzyżem na posadzce kościoła. Jeżeli w Liturgii uczestniczą inni kapłani zakładają oni czerwone stuły. W liturgii trydenckiej kapłan używa czarną kapę, którą zdejmuje na czas adoracji krzyża, zaś na obrzędy komunijne zdejmuje także czarną stułę i wkłada fioletowe szaty mszalne. Na procesję do Grobu zdejmuje ornat i wkłada fioletową kapę

Wielka Sobota

W Wielką Sobotę Kościół trwa przy Grobie Pańskim rozważając Mękę i Śmierć Chrystusa. Dawniej przed Liturgią Wigilii Paschalnej niszczono ołtarz i budowano nowy, współcześnie ołtarz zostaje obnażony, a kościoły są sprzątane. Istnieje też zwyczaj odwiedzania symbolicznych Grobów Pańskich w kościołach, a także grobów bliskich osób na cmentarzach. Formalnie Wielka Sobota posiada tylko teksty Liturgii Godzin, nie ma natomiast formularza Mszy Świętej, a Liturgia Wigilii Paschalnej (patrz niżej) należy już do Niedzieli Zmartwychwstania (z uwagi na żydowski system dat, wg którego po zachodzie słońca w sobotę rozpoczyna się niedziela).

W Polsce i niektórych sąsiednich krajach tradycyjnie wierni przynoszą w tym dniu w koszach potrawy wielkanocne (święconka), aby je pobłogosławić albo zapraszają kapłana do domostwa, gdzie błogosławiony zostaje stół z potrawami.